Akçakoca'da Yakalanan Mavi Yengeç Bir Tehdit mi ?

Karadeniz'de tehlike çanları: Akçakoca'da balıkçıların ağına takılan mavi yengeç, istilacı tür korkusunu gündeme getirdi.

Akçakoca kıyılarında balıkçıların ağlarına takılan ve ilgi odağı olan mavi yengeç (Callinectes sapidus), ilk bakışta bölge deniz yaşamı için renklilik gibi görünse de madalyonun öteki yüzü ciddi bir ekolojik risk barındırıyor. Egzotik görünümüyle merak uyandıran bu tür, su ürünleri literatüründe Akdeniz ve Türkiye kıyıları için tehlikeli bir istilacı tür olarak kabul ediliyor. Atlantik’ten Karadeniz Kıyılarına Uzanan İstilacı Ana vatanı Kuzey Amerika'nın Atlantik kıyıları olan mavi yengeçler, Akdeniz’e genellikle ticari gemilerin balast (sintine) sularıyla taşındı. Doğal avcısının Akdeniz havzasında oldukça az olması sebebiyle hızla çoğalan bu tür; Muğla (Dalyan), Adana (Karataş), Mersin ve Hatay lagünlerinde devasa popülasyonlara ulaştı. Ancak iklim değişikliği ve deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla birlikte yayılım alanını Kuzey Ege ve Marmara’nın ardından Karadeniz’e doğru genişletmeye başladı. Akçakoca’da ağlara takılması da bu yayılımın somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ekosisteme Zararı Büyüyor: Karadeniz Etkisi Altına Girer mi? Mavi yengeçlerin Akçakoca kıyılarında görülmesi şu kritik soruyu gündeme getiriyor: "Mavi yengeç bir biyoçeşitlilik zenginliği mi, yoksa Karadeniz ekosistemini etkisi altına alabilecek bir istilacı tür mü?" Uzmanlar ve ekolojik veriler, durumun sanıldığı kadar masum olmadığını gösteriyor: Güçlü Kıskaçlar, Yıkıcı Biyoçeşitlilik: Son derece agresif bir yapıya ve güçlü kıskaçlara sahip olan mavi yengeç; yerel balık türlerini, yumuşakçaları ve dip canlılarını avlayarak deniz altındaki doğal besin zincirini bozuyor.   Balıkçıların Korkulu Rüyası: Ağları keserek av malzemelerine büyük zarar veren bu tür, Karadeniz’de yaygınlaşması halinde yerel balıkçılık ekonomisini ve dip balığı popülasyonunu olumsuz etkileme riski taşıyor. Ekolojik Tehditten "Mavi Ekonomi"ye Dönüşebilir mi? Akdeniz kıyılarında ilk dönemlerde balıkçıların kabusu olan mavi yengeç, günümüzde kontrollü avcılık ve ihracat sayesinde yüksek katma değerli bir su ürününe dönüştü. Türkiye genelinde pinter (sepet tuzaklar) ile avlanan ve işlenen mavi yengeçler; Çin, Japonya, İtalya ve Fransa gibi ülkelere ihraç edilerek kilogramı 10 ila 20 avro arasında alıcı buluyor. Ancak bu ekonomik değer, türün istilacı ve yıkıcı karakterini ortadan kaldırmıyor. Akçakoca ve Karadeniz kıyılarında mavi yengeç popülasyonunun yakından takip edilmesi, kontrolsüz çoğalmanın önüne geçilmesi ve yerel ekosisteme olası etkilerinin akademisyenler ile yetkililer tarafından izlenmesi hayati önem taşıyor.