Türkiye mutsuz insanların ülkesiymiş… Son araştırma bunu ortaya koymuş. ‘Malumun ilamı’ *** Hayat pahalılığı inadına yol alıyor, mutlu değilim. Hukuk ve adalet duygum zedelendi, mutlu değilim. Geleceğe ilişkin kaygılarım var, mutlu değilim. *** Enflasyon, hayat pahalılığı yalnızca ekonomik bir gösterge değildir. Markette karşılığı vardır. Kirada karşılığı vardır. Elektrik ve doğalgaz faturasında karşılığı vardır. Çocuğun eğitim masrafında, emeklinin maaşında, çalışanın ücretinde karşılığı vardır. İnsan her ay aynı parayla daha azını satın alabiliyorsa, ekonomik sorun zamanla psikolojik bir geleceksizlik duygusuna dönüşür. *** Mutsuz insan, hayatının değişmesini ister. Umutsuz insan ise değişebileceğine inanmaz. Mutluluk yalnızca insanların yüzlerinin gülmesi değildir. Mutluluk; geleceğe güvenebilmek, emeğinin karşılığını alabileceğine inanmak, adaletin herkes için eşit işleyeceğini düşünmek, çocuklarının geleceğinden kaygı duymamak ve yaşadığı ülkede kendisini değerli bir yurttaş olarak hissedebilmektir. *** Türkiye'de uzun süredir yaşanan hayat pahalılığı, insanların satın alma gücünü ve gündelik yaşam konforunu ciddi biçimde etkiliyor. Gelirin temel ihtiyaçlar karşısında yetersiz kalması, barınma ve eğitim maliyetlerinin yükselmesi, emekli ve çalışanların geçim mücadelesinin ağırlaşması yalnızca ekonomik bir sorun yaratmıyor; aynı zamanda insanların geleceğe ilişkin beklentilerini de etkiliyor. *** Buna bir de hukuk ve adalet duygusundaki aşınma eklendiğinde tablo daha da ağırlaşıyor. İnsanların hakkını ararken adalet sistemine güven duyması, ekonomik refah kadar toplumsal huzurun da temel koşullarından biridir. Bir ülkede insanlar "Hakkım yenirse hakkımı alabilirim" duygusunu kaybetmeye başladığında, yalnızca adalet duygusu değil, geleceğe ilişkin güven de zedelenir. *** Geçim sıkıntısı vardır; fakat bunun aşılacağına ilişkin güven zayıftır. Adalet konusunda kaygılar vardır; fakat adaletin güçleneceğine ilişkin beklenti yeterince güçlü değildir. Siyasi iktidara yönelik eleştiriler vardır; fakat bunun karşısında topluma güven veren, ortak bir gelecek duygusu oluşturabilen güçlü bir alternatifin ortaya çıkıp çıkamayacağı konusunda da soru işaretleri bulunmaktadır. *** Mutsuzluk ve umutsuzluk arasında kalakaldım.